Selecteer een pagina

Pedagoog in de klas

Pedagoog in de klas

Zittend in de zon met een kopje koffie kijk ik naar mijn groep 8. Ze spelen buiten: de jongens voetballen en de meisjes spelen paardje. Bijna gaan ze naar het voortgezet onderwijs en man wat hebben ze dan nog een opgroeien te gaan. Ik zie dat de meiden last hebben van jongens uit een andere groep. Ze willen meedoen maar gedragen zich daarbij fiks onhandig. Als het ze niet lukt de lastpakken weg te sturen komen ze hulp vragen bij mij. ‘ Juf, ze doen steeds niet wat we zeggen en verpesten heel ons spel.” 

In de huidige tijd zijn er in het onderwijs andere vaardigheden en kwaliteiten nodig dan alleen die van een leerkracht. Het kind in zijn omgeving van school en thuis moet worden voorbereid op het toepassen van 21e eeuwse,- en executieve vaardigheden. Dit vraagt het creëren van een gezamenlijk pedagogisch klimaat waarbinnen het kind zich beweegt en ontwikkelt naar eigen potentie en ambitie.  (HBO) pedagogen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de transitie in onderwijs en de verbinding van de twee werelden waarbinnen een kind zich beweegt.

21e eeuwse vaardigheden

Ooit begon dit begrip als een computer- en mediawijsheid maar inmiddels is er voldoende besef ontstaan dat niet feitenkennis maar het opzoeken en verwerken van informatie de belangrijkste vaardigheid is. Welke informatie is betrouwbaar, hoe kun je je ertoe verhouden en wat is je persoonlijke mening. Het vermogen tot creatief en kritisch denken is inmiddels een basisvoorwaarde voor het goed doorlopen van een schoolcarrière.

 

Executieve vaardigheden
Executieve functies besturen het denkvermogen bij het reguleren van taak, emotie en gedrag. Het zijn als het ware de randvoorwaarden tot constructief, doelgericht en productief gedrag. Je kunt dit leren in het uitvoeren van een complexe rekentaak maar net zo goed tijdens een spel of sportactiviteit. Te denken valt aan concentratie, planning, emotieregulatie en reflecteren.

Pedagoog als leerkracht

Het ontwikkelen, aanleren en toepassen van deze vaardigheden binnen de school vragen een andere aanpak dan alleen het geven van instructies voor taal en rekenen. Ze nemen toe in belangrijkheid in de steeds sneller wordende digitale wereld. Als pedagoog in gedrag vorm je vanuit de context om tot ontwikkeling te komen, de basis van waaruit je naar een kind kijkt en intervenieert. Hoe mooi zou het zijn als je de aanvulling op het tekort aan leerkrachten zou maken door de inzet van pedagogen die zich bekwaamd hebben in het aanwakkeren van deze vaardigheden.

Een pedagoog kan fungeren als stamgroepleider maar geeft geen instructie in de kritische vakken rekenen, taal, spelling en begrijpend lezen. De school zoekt een duo of duo’s voor de pedagoog met een didactische bevoegdheid. Hiermee creëer je in meerdere klassen direct een 1 +1 =3 situatie. Leerkracht en pedagoog hebben de neuzen de andere kant op staan zodat ze samen een breder beeld van de klas en het kind ontwikkelen.

Leerkrachtentekort

Pedagogen inzetten op een basisschool met een tijdelijk of structureel lerarentekort als volwaardig teamlid in het docententeam. Een pedagoog kan fungeren als stamgroepleider of klassendocent om de continuïteit en ontwikkeling te waarborgen en stimuleren. In het team van een boven- of onderbouwunit kan zij de samenwerking aangaan met leerkrachten met een didactische bevoegdheid om samen de verantwoordelijkheid voor kwaliteit van lessen te garanderen. Zij kan op haar beurt een bijdrage leveren aan het bevorderen van individuele zorgvragen en pedagogisch klimaat. Hierdoor is de inzet van een pedagoog in het onderwijs geen eenvoudige vervanging van een tekort maar draagt zij bij aan de transformatie binnen een team naar een onderwijssysteem dat de 21e eeuwse vaardigheden en executieve functies van een school bevordert.

Samen met de meiden kijk ik naar de oplossingen die ze zouden kunnen toepassen. Van mee laten doen, tot elders gaan spelen of het veld in tweeën delen. Ik geef ze terug dat ze stevig in hun schoenen staan en dit varkentje echt wel zelf kunnen wassen. Vol goede moed gaan ze terug naar hun spel. Even later zijn de jongens ingelijfd als paard. Keurig aan de teugels draven ze rondjes, de meiden hebben de teugels in handen.